SUKCESJA
I DZIEDZICZENIE
Zabezpieczenie bliskich po śmierci
Czy wiesz, co stanie się z majątkiem prywatnym, a jaki los czeka prowadzone przez Ciebie przedsiębiorstwo po śmierci?
Jak zadbać o to, aby pozostawiony majątek nie stał się podstawą do długoletnich procesów sądowych pomiędzy członkami rodziny? W jaki sposób zagwarantować ciągłość pokoleniową prowadzonych interesów?
Zacznijmy od faktów – większość przedsiębiorstw i przedsiębiorców w Polsce nie jest przygotowanych na sprawne przekazanie biznesu w razie śmierci. Jak zarządza się spółką, jeżeli jednym ze „wspólników” jest nieletni reprezentowany przez sąd? Jak wygląda komfort rodziny, jeżeli majątek firmy (wraz z kredytami i leasingami) jest nieświadomie przejmowany z pełnym inwentarzem? Nawet największe firmy w Polsce borykały się z problemami natury prawno finansowej ze względu na brak opracowanej sukcesji.
Czy zadbałeś już o sformalizowanie spraw, które ułatwią życie Twojej rodzinie i biznesowym partnerom, gdy nie będą mogli już liczyć na Twoją pomoc?
Sukcesja w biznesie
Czyli co się stanie z Twoim przedsiębiorstwem po śmierci
W przypadku zgonu przedsiębiorcy, zwłaszcza małe podmioty gospodarcze tracą jedyną osobę uprawnioną do zarządzania. Dalszy los takich firm często zależy od czasu trwania postępowań spadkowych i sprawności działania następców prawnych zmarłego. W większych przedsiębiorstwach często można spotkać się z konfliktem interesów pomiędzy wspólnikami, a rodziną zmarłego przedsiębiorcy.
Niezależnie od rozmiaru – nawet dobrze prosperujące działalności/firmy są zamykane, a pracownicy zwalniani ze względu na brak zorganizowania tematu sukcesji przedsiębiorstwa.
W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) jest zarejestrowanych ok. 2,2 mln przedsiębiorstw. Aż 230 tys. to działalności gospodarcze osób, które mają obecnie ponad 65 lat.
Które tematy warto uregulować za wczasu, aby zadbać o ład po naszej śmierci?
Wskazanie zarządcy sukcesyjnego
Od 2018 roku (moment wprowadzenia ustawy) znacznym ułatwieniem w pośmiertnym zarządzaniu firmą może okazać się zarządca sukcesyjny. Powołanie takiej osoby jeszcze za życia właściciela może uchronić przedsiębiorstwo przed zamknięciem. Do czasu zakończenia procedur spadkowych firma będzie mogła funkcjonować w obrocie prawnym, zatrudniać pracowników i realizować wcześniej zawarte kontrakty.
Zabezpieczenie spłaty zobowiązań
Zwłaszcza w przypadku Jednoosobowych Działalności Gospodarczych niezwykle istotną kwestią jest zabezpieczenie automatycznej spłaty zobowiązań w przypadku śmierci. Pozwoli to uniknąć sytuacji, gdzie nieświadome osoby bliskie przyjmą spadek wraz z zadłużeniami. Warto pamiętać, że przejęcie majątku przedsiębiorstwa łączy się nierozerwalnie z wymogiem pilnej spłaty zobowiązań, które ulegają terminacji wraz ze śmiercią osoby decyzyjnej. Przykład m.in. rodziny Wejhertów (współtwórców grupy ITI, właściciela m.in TVN, Onet, o którym więcej tutaj) pokazuje, że jakakolwiek decyzyjność jak również możliwości zbycia majątku są znacznie utrudnione bez sporządzenia ostatniej woli.
Wykupienie majątku nieletnich
Jak wygląda sytuacja w przypadku dziedziczenia części przedsiębiorstwa przez nieletnich? Zgodnie z art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – decyzje o majątku nieletnich podejmuje sąd opiekuńczy. Tak więc wszelkie decyzje (np. chęć zaciągnięcia zobowiązania formie leasingu) będą wiązały się każdorazowo z koniecznością złożenia wniosku do sądu opiekuńczego o wyrażenie zgody. Niestety sądy często podchodzą do tego tematu restrykcyjnie i niechętnie wyrażają zgodę, biorąc pod uwagę dobro dziecka.
Korzystnym rozwiązaniem w takiej sytuacji może okazać się wykupienie udziałów osób nieletnich poprzez wypłacenie równowartości w formie pieniężnej. Jednym z rozwiązań umożliwiających takie działanie może być uposażenie współmałżonka (zwłaszcza JDG) lub wspólników (spółki) w polisie na życie, które nie podlega masie spadkowej.
Wsparcie dla przedsiębiorców
Organizacja zabezpieczenia finansowo-prawnego na wypadek śmierci
Analiza sukcesji w Twojej firmie
Jakie zapisy dotyczą Twojego przypadku
Wsparcie notarialne + wpis w CEIDG
Ułatwienie wskazania decyzyjnych osób
Organizacja spłaty zobowiązań firmy
Zabezpieczenie środków na pokrycie zadłużeń
Zabezpieczenie rodziny / wspólników
Zapewnienie sprawnej sukcesji majątku
Dziedziczenie prywatne
Czyli co się stanie z Twoim majątkiem prywatnym po śmierci
Teoria
W jaki sposób dziedziczymy?
W przypadku odziedziczenia majątku po zmarłym możemy zachować się trojako: albo odrzucić spadek albo przyjąć spadek wprost bądź też przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Termin na złożenie każdego z powyższych oświadczeń to 6 miesięcy od dnia zgonu spadkodawcy lub od daty dowiedzenia się o tytule dziedziczenia.
Odrzucenie spadku ze względu na długi
Jeśli spadkobierca nie chce płacić długów spadkowych, po prostu odrzuca spadek. Spadkobierca ustawowy musi pamiętać o tym, że gdy on odrzuci spadek, a ma zstępnych, to on jest traktowany jak gdyby nie dożył otwarcia spadku, a wtedy do dziedziczenia dochodzą jego zstępni.
Przyjęcie wprost
Jeśli spadkobierca przyjmie spadek wprost, a odziedziczony majątek zawiera zadłużenia, to spłaca kredyt nie tylko z odziedziczonych aktywów spadku, ale również ze swego majątku, jeśli aktywów spadku nie wystarczy na spłatę. Ten sam skutek wystąpi, jeśli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku, a upłynie wspomniane 6 miesięcy.
Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza
Trzecia możliwość to złożenie w 6-miesięcznym terminie oświadczenia przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W takim przypadku spadkobierca będzie spłacał kredyt wyłącznie w ramach odziedziczonych aktywów masy spadkowej. Jest to najbezpieczniejszy sposób na przyjęcie spadku, jeśli nie posiada się wiedzy w zakresie składników masy spadkowej.
Spadek z dobrodziejstwem inwentarza przyjmuje pewna grupa spadkobierców nawet jeśli nie złoży w terminie żadnego oświadczenia. Do nich należą: osoby nie mające pełnej zdolności do czynności prawnych (małoletni, ubezwłasnowolnieni), osoby prawne oraz osoby, które wprawdzie same oświadczenia nie złożyły, ale dziedziczą wspólnie z innymi spadkobiercami, którzy nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Realia
Patrząc na powyższe, obowiązujące możliwości, sprawa może wydawać się oczywista – każdorazowo wybrać dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza.
Brak wiedzy
Jak to się ma jednak do realiów? Niestety często osoby zainteresowane nie mają pojęcia o obowiązujących przepisach, kierują się przekonaniami lub niesprawdzonymi źródłami wiedzy. Doprowadza to do sytuacji, gdzie np. osoba biedna przejmuje spore długi lub rodzina zrzeka się lukratywnego majątku po zmarłym. Raz podjęte decyzje są niemożliwe do odwrócenia.
Nieformalne związki
Co w przypadku, gdy temat dziedziczenia jest bardziej zagmatwany? W dzisiejszych czasach coraz częściej spotkać można nieformalne związki partnerskie. W przypadku śmierci jednego z partnerów – druga osoba nie dziedziczy nic, gdyż pełne prawa do spadku mają formalni najbliżsi (dzieci, rodzice).
Jeszcze większym problemem będzie zaciągnięcie wspólnego zobowiązania z partnerem – np. kredytu hipotecznego. W przypadku śmierci, połowy majątku (lub ekwiwalentu finansowego) może domagać się rodzina zmarłej osoby.
Dziedziczenie nieletnich, a sprzedaż majątku
Niezwykle istotnym tematem jest również dziedziczenie przez nieletnich. Jakiekolwiek decyzje w sprawie sprzedaży majątku, w której nieletni mają swój udział, będzie utrudnione przez sąd. Aż do osiągnięcia pełnoletności rodzic (opiekun prawny) nie może bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.
Skomplikowanych przypadków jest o wiele więcej, a sama ich systematyzacja niemal niemożliwa. Uregulowanie tematu, odpowiednie zabezpieczenie bliskich na wszelkie sposobności może natomiast w łatwy sposób zadbać o ład po naszej śmierci.
Masz pytania?
Porozmawiajmy o Twojej indywidualnej sytuacji majątkowej
Kontakt
Kontaktując się, akceptujesz Politykę Prywatności.
...lub spotkajmy się!
Online
przez Zoom / Skype / Meet
Kraków
Rynek Główny 39/5
Warszawa
Łucka 18/27
Rzeszów
Morgowa 92/2
...lub spotkajmy się!
przez jeden z 7 komunikatorów audio-video lub na żywo!
Kraków
Rynek Główny 39/5
Warszawa
Łucka 18/27
Rzeszów
Morgowa 92/2